Dünyadaki İlk Deterjan

03 Mayıs 2013

 

Dünyadaki İlk Deterjan

ilk deterjan

ilk deterjan

Dünyadaki ilk deterjan 1917 yılında Almanya ‘da Nekal ismi ile satışa sunulmuştur. Deterjanın icadı Belçikalı kimyager A. Reychler tarafından gerçekleşti. A. Reychler deterjanın mucidi olarak bilinir.

Deterjan, petrol türevlerinden elde edilen, temizleme, arıtma özelliği bulunan, toz, sıvı veya krem durumunda olabilen kimyasal madde, arıtıcı olarak tanımlanmaktadır.

İlk deterjan üretimi 1917 yılında Almanya’da yapılmıştır. Alman kimyacı Charles Frederick Gunther , naftalini alkilleştirerek elde ettiği maddeyi sülfonlamış ve bunun sonucunda ilk deterjanın aktif maddesini elde etmiştir. Bunu sonraki yıllarda özellikle Alman kimyacıların araştırmaları takip etmiş ve 1932 yılında Henkel’in Fewa ve Procter and Gamble’ın Dreft markalarıyla piyasaya çıkardığı yağ alkolü sülfatı bazlı deterjanlar ilk deterjanlar olarak tarihe geçmiştir.

Deterjan dediğimiz sentetik karışımlarla kıyaslanırsa, sabun çok daha yetersiz bir temizleyicidir. Deterjanın içinde bulunan hidrofilik atomlar, suyu çok severler. Yine deterjandaki hidrofobik denilen bir grup atom da, sudan hiç hoşlanmaz. Bu son gruba giren atomlar, kendilerini yağlara ve öteki kirlere bağlarlar. Sonra suyu seven hidrofilik atomlar, yağlı ve kirli hidrofolik atomları temizleyerek götürürler. Bu sayede deterjan, kirlerin korkulu rüyası olmuştur.

Deterjan ile ilgili yukarıda bahsedilen formülü ilk keşfeden Belçikalı kimyacı A. Reychler oldu. Onun 1913 yılındaki buluşundan sonra, 1917’de Almanya’da Nekal adı altında ilk ticari deterjan satışı başladı. A. Reychler deterjanı bulan kişi olarak tarihe geçmiştir.

İkinci Dünya Savaşı sırasında deterjan üretimi hızla arttı. Çünkü, temizlenmesi gereken birçok üniforma vardı ve bunların, suyun hiç köpürmediği tuzlu sularda yıkanması gerekiyordu. Sıradan deterjanlar, bazı proteinleri, örneğin yumurtayı ayrıştıramadıkları için, temizleyemezler. Bu tür proteinleri yalnız bazı enzimler ayrıştırabilir. 1967’den itibaren deterjanlara bu amaçla bazı enzimler eklendi. Bunun ilk uygulamasını ABD’nin Ohio eyaletinde faaliyet gösteren Proctor and Gamble adlı şirket yaptı.



Yorum Yazınız