Ampulün İcadı

21 Ekim 2012

Ampulün İcadı

ampul

ampul

Ampulün mucidi Sir Humphry Davy olmasına rağmen, dayanıklı ampul icat eden Edison ‘u ampulün icadı ile anmaktayız.

Ampul ile ilgili birçok çalışma yapılmıştır. Ampulün mucidi ise Sir Humphry Davy’dir. Fakat ampullerin ömürleri çok kısa olmuştur. İngiliz Joseph Swan ve Amerikalı Thomas Alva Edison, şaşırtıcı bir şekilde aynı yıllarda daha uzun ömürlü ampulü bulmuşlardır. Daha sonra Edison, 1880 yılında daha uzun süre dayanabilen ampulü yaptı. Edison ‘un yaptığı bu ampul 40 saat boyunca dayanabiliyordu.

İngiliz Joseph Swan ve Amerikalı Thomas Edison. Şaşırtıcı bir şekilde her ikiside birbirinden habersiz, 1878–1879 yıllarında, o zaman göre uzun dayanan (yaklaşık 12–13 saat) ampulleri yapmışlardı. Ampullerinde kullandıkları tel ise kömürleşmiş pamuk lifiydi. Yani karbon elementiydi. Daha sonra 1880 yılında Edison kömürleşmiş bambu lifinden 40 saate kadar dayanan ampulünü yaptı.

Edison ‘un ampullerindeki sorun filaman telinin ömrünün kısa olmasıydı. Kullandığı karbon lifleri 2675 C ‘de ışık saçıyordu. Bu karbon lifleri kısa sürede buharlaşarak inceliyor ve kopuyordu. Çözüm düşük sıcaklıktı, fakat buda az ve loş ışık demekti. Diğer mucitlerde çalışmalarını sürdürdüler. 1898 ‘de Karl Auer filaman olarak erime derecesi 2700 C olan osmiyumu kullandı. 1903 ‘de Siemens ve Halske tantalumu kullandı. Erime noktası 2996 C idi. Fakat hiçbirisi bugün kullandığımız ampul değildi. Nihayet 1906-10 yıllarında General Electric Firması ve William Coolidge bugünkü modern ampullerde kullanılan tungsten filamanlı ampulü geliştirdiler. İşte o gün bu gündür bu ampulleri kullanıyoruz.

Ampul (Fransızca: (une) ampoule) elektrik akımıyla temas ettiğinde akkor durumuna gelerek ışık yayan içinde argon gazı bulunan armut biçimli cam şişedir. Ampulün içinde çok ince biçimde tasarlanmış filaman adı verilen, genelde volfram tungsten metalinden yapılmış, iki ince destek çubuğu ile tutulmakta olan bir tel bulunur. Bu telden geçen elektrik akımı bu teli aşırı derecede ısıtır (yaklaşık 3000 °C) ve sonuç olarak tel ışık yaymaya başlar. Ampul, Thomas Edisontarafından icad edilmiştir. Bu buluş Edison’un binlerce buluşundan sadece biri olmasına rağmen en büyük buluşudur.

Şu an günümüzdeki ampullerin kimileri 2 yıl, kimileri 8 yıl dayanabilir. Thomas Edison’in ampulü icat etmesinden sonra aydınlatma teknolojisine çok büyük adım atılmıştır. Elektrik ile çalışır.

Enerji tasarrufu için tasarruf ampulü kullanılması yararlıdır.

Birçok ülke aydınlatma teknikleri üzerine ciddi araştırmalar sürdürüyor. Bunun temel nedeni aydınlatma için kullanılan enerjinin ve dolayısıyla harcamaların ciddi rakamlara ulaşması. 2006 yılı verilerine göre ABD, harcadığı enerjinin %7.5’ini aydınlatmaya kullandı. Aynı yıl ABD, Dünya enerji tüketiminin yaklaşık %21’ini sahiplendi. Dolayısıyla ABD aydınlatması aslında tek başına 2006 Dünya enerji tüketiminin yaklaşık %1.6’sını oluşturdu. Bu rakamlar aydınlatma tekniklerinin bizim için aslında ne kadar önemli olduğunu ortaya koyuyor.



Yorumlar

3 Yorum yapılmış. “Ampulün İcadı”
  1. nönmk diyor ki:

    edison çok beşarılı bir buluş yapmış

  2. jane diyor ki:

    edisonnnnnnnn
    :/

  3. asdfgfdsagfsg diyor ki:

    Çok yararlandım sağolun :)

Yorum Yazınız